بازگشت، شگفتی و هیجان؛ آیا این بهترین دوره تاریخ جام جهانی است؟
به گزارش فوتبال ۳۶۰، گلهای فوقالعاده، بازگشتهای هیجانانگیز، درامهای دقایق پایانی و نتایج غافلگیرکننده... ما در حال تماشای یکی از بهترین دورههای جام جهانی فوتبال هستیم. مرحله یکچهارم نهایی از امشب آغاز میشود و ۸ بازی دیگر از این جشنواره فوتبالی تابستانی باقی مانده.
این جام جهانی برای نخستین بار با حضور ۴۸ کشور و به میزبانی ۳ کشور برگزار میشود اما آیا بهترین دوره تاریخ جام است؟
جام جهانی برای هر فرد معنای متفاوتی دارد؛ برخی نخستین تورنمنتشان را بهترین میدانند و برای برخی دیگر همه چیز به این بستگی دارد تیم ملی کشورشان تا چه مرحلهای بالا رفته باشد. با این حال، آمارها نشان میدهند تورنمنت فعلی، حداقل در درون زمین، عملکرد بسیار مطلوبی را نشان داده.
جام جهانی به هیجان فراوان نیاز دارد و این دقیقاً همان چیزی است که ما شاهدش هستیم. در ۹۶ مورد از ۱۰۴ مسابقه، شاهد ۲۸۰ گل بودهایم. این یعنی ۲.۹۲ گل در هر بازی؛ بهترین آمار از سال ۱۹۷۰ مکزیک تاکنون. در آن دوره ۹۵ گل در ۳۲ بازی به ثمر رسید و میانگین ۲.۹۷ گل در هر مسابقه ثبت شد.
برای مقایسه، در قطر ۲۰۲۲ آمار ۲.۶۹ گل در هر بازی، در روسیه ۲۰۱۸ آمار ۲.۶۴ گل، در برزیل ۲۰۱۴ آمار ۲.۶۷ گل و در آفریقای جنوبی ۲۰۱۰ آمار ۲.۲۷ گل ثبت شد. پیروزی ۷ بر یک آلمان مقابل کوراسائو پرگلترین بازی این دوره به حساب میرود اما در ۷ مسابقه دیگر ۶ گل و در ۱۳ دیدار دیگر ۵ گل به ثمر رسیده.
۷۴.۶ درصد گلها از جریان بازی به دست آمدهاند و این یکی از بالاترین درصدهای ثبتشده در تاریخ جام جهانی به حساب میآید. تنها ۵ درصد گلها از روی نقطه پنالتی به ثمر رسیده و کمترین آمار ثبتشده در تاریخ به شمار میرود.
تعداد گلهای دقایق پایانی، این تورنمنت را هیجانانگیزتر کرده است. گل پیروزیبخش در ۸ دیدار از ۲۴ مسابقه مرحله حذفی، بعد از دقیقه ۸۵ به ثمر رسیده. آرژانتین برای از پیش رو برداشتن تیم ضعیف کیپورد به وقتهای اضافه نیاز داشت و ۴ مسابقه به ضربات پنالتی کشید.
در واقع، گل پیروزیبخش انزو فرناندس مقابل مصر، دهمین گل پیروزیبخش دقیقه ۹۰ به بعد در این تورنمنت به شمار میرود؛ خود یک رکورد در تاریخ جام جهانی.
ما تنها در ماه ژوئیه شاهد حداقل ۳ دیدار کلاسیک در جام جهانی بودیم و در آنها بلژیک، آرژانتین و انگلیس با نتیجه ۳ بر ۲ به ترتیب مقابل سنگال، مصر و مکزیک به برتری رسیدند.
بلژیک و آرژانتین هر ۲ در دقایق پایانی بازی باخته با اختلاف ۲ گل را جبران کردند و پیروز شدند. برای نخستین بار از سال ۱۹۷۰ چنین بازگشتهایی بیش از یک بار در یک تورنمنت رخ میدهد.
انگلیسیها پس از اخراج جارل کوانسا، ۴۰ دقیقه را ۱۰ نفره بازی کردند و سپس در جو شدید ورزشگاه افسانهای آزتکا در مکزیک مقاومت کردند.
البته ۸ تساوی بدون گل در این تورنمنت ثبت شده و یک رکورد در تاریخ جام جهانی است اما آیا این لزوماً اتفاق بدی به حساب میآید یا میتواند نشانهای از تعادل رقابتی میان تیمها باشد؟ نگرانیهای قابلدرکی درباره کیفیت جو مسابقات وجود دارد. قیمت سرسامآور بلیتها در کنار سفر صدها مایلی هواداران برای تماشای بازی بعدی بسیاری را نگران کرد بازیها در حضور هزاران صندلی خالی و در فضایی بیروح برگزار شد اما اتفاق متفاوتی رخ داد.
فیفا اعلام کرد ۹۹.۷ درصد از صندلیهای موجود پر شدهاند. این یعنی بیش از ۴.۴ میلیون نفر بازیهای مرحله گروهی را از نزدیک تماشا کردند و این رقم پس از پایان ۲ مرحله اول حذفی اکنون به ۶.۲ میلیون نفر رسیده است.
آمار، میانگین حضور بیش از ۶۵ هزار تماشاگر در هر مسابقه را ثبت میکند و تنها پشت سر جام جهانی ۱۹۹۴ (برگزارشده در آمریکا) قرار میگیرد. آنجا در هر بازی کمی کمتر از ۶۹ هزار تماشاگر به ورزشگاه رفتند.
نه تنها هواداران استقبال پرشوری داشتند، بلکه بازیکنان نامدار درخشان ظاهر شدند. ما شاهد یک رقابت تاریخی برای کسب کفش طلا هستیم و ۴ نفر از بهترین بازیکنان جهان رقابت میکنند. لیونل مسی از آرژانتین با ۸ گل در صدر است، کیلیان امباپه از فرانسه و ارلینگ هالند از نروژ هر کدام ۷ گل زدهاند و هری کین از انگلیس با ۶ گل در تعقیب آنهاست.
برای نخستین بار در تاریخ جام جهانی ۳ بازیکن در یک تورنمنت ۷ گل یا بیشتر به ثمر میرسانند. با حضور ۴۸ کشور، نگرانیهایی از تقابلهای کاملاً یکطرفه وجود داشت؛ هرچند تیمهای ضعیفتر برخی از بهترین داستانها را خلق کردند. جزیره کارائیبی کوراسائو، کوچکترین کشور راه یافته به جام جهانی است و پس از شکست سنگین ۷ بر یک مقابل آلمان، با تساوی مقابل اکوادور به بازیها بازگشت. کیپورد با حضور ووزینیا در سن ۴۰ سالگی درون دروازه، یکی از بزرگترین داستانهای شگفتیسازی تاریخ جام جهانی را رقم زد. آنها با تساوی مقابل اسپانیا، اروگوئه و عربستان سعودی به مرحله یکشانزدهم نهایی رسیدند و پیش از باخت ۳ بر ۲ در وقتهای اضافه، مدافع عنوان قهرمانی یعنی آرژانتین را به شدت ترساندند.
جنجالها و نکات منفی بزرگی وجود دارد. هزینههای بلیت، هتل و حملونقل به مسابقات و در میان شهرها، بودجه بسیاری از هواداران را به شکلی تحت فشار قرار داد و در هیچ جام جهانی دیگری سابقه نداشته است.
استراحتهای کوتاهمدت برای نوشیدن آب در هر نیمه در زیر باران یا در ورزشگاههای دارای تهویه مطبوع با سقف بسته هم اجرا شد و اعتراض بیامان هواداران را به دنبال داشت. این تورنمنت از دید برخی بیش از حد طولانی به نظر میرسد. بازیها از ۱۱ ژوئن آغاز شده و تا فینال در ۱۹ ژوئیه ادامه دارد.
سطح داوری زیر سوال رفت و تأثیر بازیهای اضافه و سفرهای طولانی بر سلامت بازیکنان مورد بحث قرار گرفته. لیگ برتر انگلیس از ۲۱ اوت آغاز میشود؛ یعنی درست یک ماه و ۲ روز پس از فینال جام جهانی. همچنین به خاطر ساختار مسابقات در بخش زیادی از مرحله گروهی حس هیجان و خطر حذف وجود نداشت چون تنها ۱۶ تیم از ۴۸ کشور پس از ۷۲ مسابقه مرحله اول کنار رفتند. نگرانکنندهترین جنبه اما زیر سوال رفتن روح بازی جوانمردانه است. فولارین بالوگان، مهاجم آمریکا در بازی مرحله یکشانزدهم نهایی مقابل بوسنی و هرزگوین اخراج شد. با این حال، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا تأیید کرد با جانی اینفانتینو، رئیس فیفا برای گفتوگو درباره این محرومیت تماس تلفنی داشته. بالوگان توانست در باخت ۴ بر یک مرحله یکهشتم نهایی مقابل بلژیک بازی کند و فیفا با استناد به ماده ۲۷ آییننامه انضباطی گفت اجرای محرومیت یکجلسهای او برای یک دوره آزمایشی یکساله به حالت تعلیق درآمده.
یوفا، بلژیک و توماس توخل، مربی انگلیس به این تصمیم انتقاد کردند. بازیکنان بلژیک بعداً اعلام کردند موضوع به آنها انگیزه مضاعفی داده.
فیفا در مجموع، میتواند این تورنمنت را یک موفقیت بزرگ بداند. مسابقاتی هیجانانگیز در ورزشگاههای مملو از تماشاگر و با حضور هواداران فوقالعاده از سراسر جهان برگزار شد و بازیکنان و تماشاگران هر کاری میتوانستند برای خاطرهانگیز کردن فضا انجام دادند. ۱۰ روز تا پایان باقی مانده. با وجود هزینههای گزاف بلیت و این واقعیت که هیچیک از ۳ میزبان مشترک دیگر در تورنمنت حضور ندارند، باید منتظر اتفاقات مشابه بیشتری باشیم.
با این حال، نگاه بلندمدت به یک جام جهانی تا حد زیادی میتواند با آنچه در چند مسابقه آخر رخ میدهد تعریف شود. فینالهای ضعیف بر درخششهای قبلی جامهای جهانی ۹۰ ایتالیا و ۹۴ آمریکا سایه انداختند. یک فینال فوقالعاده در قطر، به بهبود نگاهها نسبت به آن تورنمنت کمک کرد.
با حضور ۴ تیم برتر ردهبندی جهانی یعنی آرژانتین، اسپانیا، فرانسه و انگلیس در ۴ بازی مجزای یکچهارم نهایی، چند مسابقه نفسگیر از اینجا به بعد میتواند این تورنمنت را به عنوان بهترین دوره در تاریخ ثبت کند.
