بازخوانی آماری عملکرد ایران در جام جهانی؛ دست خالی پیرمردهای مظلوم
به گزارش فوتبال ۳۶۰، جام جهانی ۲۰۲۶ با یک ناکامی تلخ برای تیم ملی ایران به پایان رسید و شاگردان قلعهنویی با ۳ امتیاز از ۳ مسابقه خیلی زود به خانه برگشتند. جنگندگی تیم ملی در بعضی از دقایق امیدوارکننده به نظر میرسید اما عدم حضور در جمع ۳۲ تیم برتر جهان بدترین عملکرد تاریخ ایران در ادوار جام جهانی را رقم زد.
در شبیهسازیهای پیش از تورنمنت به نظر میرسید کسب ۳ امتیاز و تفاضل گل صفر برای صعود به عنوان یکی از تیمهای سوم کافی باشد اما ایران با ۳ تساوی دقیقاً روی لبه پرتگاه ایستاد تا شگفتیسازی غنا و اکوادور، گل دقیقه ۹۶ کالایدزیچ و چندین نتیجه نامناسب دیگر رویای حضور در مرحله حذفی جام جهانی را صد ساله کند.
تیم ملی در پایان مرحله گروهی به آزاردهندهترین شکل ممکن با چهره تلخ و تاریک فوتبال مواجه شد. ایران با وجود عملکرد پرنوسان خود شایستگی حضور در مرحله اول حذفی را داشت اما آفسایدهای میلیمتری، پنالتی سوخته سرشناسترین بازیکن تیم و شلیکهایی به تیر دروازه، قصه تکراری «بدشانسی» ایران را به روی صحنه برد. در زمین فوتبال خبری از کیفیت فنی، استفاده از فرصتها و حفظ تمرکز نبود تا فاکتور بدشانسی را خنثی کند. تیم احساس میکند ۴ دوره متوالی با بدشانسی از دور گروهی کنار رفته و لابد همواره با عملکردی لبمرزی و ناکافی، چشمانتظار حمایت تقدیر نشسته است.
مسنترین ترکیبهای شروعکننده یک تیم در کل ۷۲ مسابقه دور گروهی
۱- ترکیب ایران مقابل بلژیک؛ ۳۲ سال و ۶ ماه
۲- ترکیب ایران مقابل مصر؛ ۳۲ سال
۳- ترکیب ایران مقابل نیوزیلند؛ ۳۱ سال و ۱۰ ماه
تیم ملی در هر ۳ مسابقه فرصتهایی برای کسب نتیجه بهتر داشت اما رقبا هم با «خوششانسی» میتوانستند مجموع امتیازات ایران را کاهش دهند. گروه هشتم در ردهبندی قدرت اوپتا (پیش از آغاز تورنمنت) در رتبه نهم قرار گرفت و نکته جالب در مورد دقت این جدول، حذف تیم سوم گروههایی است که جایگاه خوبی نداشتند. متوسط امتیاز رقبای ایران در این گروه ۷۴.۱ است؛ کمتر از رقبای فرضی ایران در هر گروه دیگر جام و فقط بیشتر از میانگین تیمهای حاضر در گروه دوم. سایت ESPN پیش از آغاز جام هیچیک از اعضای گروه ایران را در فهرست ۱۵ تیم برتر جا نداد و حالا بعد از پایان دور گروهی بلژیک را در رده پانزدهم ارزیابی میکند. نیوزیلند در ردهبندیهای آماری بعد از هائیتی و کوراسائو سومین تیم ضعیف جام به شمار میرفت و مصر و فرعونش در فرمی نامناسب سال منتهی به جام جهانی را سپری کردند.
در حال حاضر بلژیک در ردهبندی اوپتا چهاردهمین شانس قهرمانی یا صعود به مراحل بالا به حساب میرود و مصر در رده ۲۱ قرار دارد. قدرت و ضعف گروه ایران در نهایت با عملکرد این ۲ تیم در مرحله حذفی مشخص میشود.
بهترین بازیکن تیم ملی در جام جهانی ۳ ماه پیش ۳۶ ساله شد اما رقص آخر او به جای پایکوبی برای نخستین صعود به دور حذفی با اشک و زاری و سوگواری از بخت نامساعد به پایان رسید. سرمربی تیم در تکمیل بیانات او، حذف زودهنگام را آزمایش الهی قلمداد کرد. او شکست ایران مقابل تیمی بیبرنامهتر از خود را حاصل آفساید چند سانتیمتری میداند اما در مقیاس کلی، ناکامی ورزشی شاید حاصل پهنه چند فرسنگی صحرای سوءمدیریت باشد. گویا رفتار ملیپوشان بازتاب عادت بیفایدهای است که چند قرن بر این سرزمین سایه افکنده و شِکوه از روزگار را به تلاش و ترقی و جاهجویی برای بهتر شدن ترجیح میدهد.
صرفنظر از صعود یا حذف، هواداران تیم ملی منتظر چیدن میوه کدام درخت بودند؟ مسیر ایران در جام جهانی قرار بود نمایانگر کدام تصمیمات درست مدیریتی و فنی باشد؟ مسیر آمادهسازی و بازیهای دوستانه مثل همیشه غیرحرفهای پیش رفت. رفتار جنجالی مهاجم گلزن تیم بزرگنمایی شد و با تلاش عدهای به حذف او از ترکیب نهایی انجامید؛ نمونهای جدید از ریشهکن کردن مسئله به جای مدیریت آن. سرمربی هم به شوق حضور در جام جهانی به سادگی تسلیم شد. او کمترین بازیکن جوان را به جام جهانی برد و کمترین (و کماثرترین) تعداد تعویض را نسبت به تمام ۴۸ تیم انجام داد.
اعتراضات بهحق سرمربی و بازیکنان به شرایط تیم بیش از آنکه به تغییر رفتار فیفا و کشور میزبان بینجامد، کاهش تمرکز بازیکنان را به دنبال داشت. کاپیتان ۳۳ ساله همتیمیهایش را به افزایش دل و جرئت برای پنالتی زدن دعوت میکرد اما فرصت مسلم گلزنی را در بازی مرگ و زندگی از دست داد. گله از بدبیاریها زمانی معنادار است که با حداکثر تلاش و تصمیمات درست همراه باشد. فوتبال هیچ بدهی خاصی به تیم ملی ایران ندارد. سرمشق «دویدن به جای تاکتیک» جواب نداد و تیم ملی با بدترین کارنامه به خانه برگشت. دوران رنگ کردن شکست و فروش آن به جای موفقیت به سر آمده است.
نتایج تلخ و عجیب شب آخر دور گروهی درام حذف تیم ملی را تا مدتها در حافظه نگه میدارد، حتی اگر عبارت «بهترین تیم سومِ حذفشده» دستمایه حماسهسازیهای پوچ نشود. ایران در رده سیوسوم با جام خداحافظی کرد و حسرت تقابل با سوئیس بر دل پیرترین تیم جام ماند اما عملکرد آماری ایران در بین ۴۸ تیم جام جهانی چه رتبهای را نشان میدهد؟
تاکتیک
تعداد طرحریزی حمله از عقب (build up)؛ صفر | رتبه ۴۸
تعداد حملات مستقیم و فوری؛ ۲ | رتبه ۳۶
تعداد مالکیت با ۱۰ پاس متوالی؛ ۲۰ | رتبه ۳۶
سرعت حرکت عمودی توپ؛ ۲.۰۸ متر بر ثانیه | رتبه ۵
تعداد پاس در هر حمله؛ ۲.۷۳ | رتبه ۴۵
مدت زمان میانگین هر مالکیت توپ؛ ۷.۶ ثانیه | رتبه ۴۵
تعداد تعویض؛ ۱۲ | رتبه ۴۶ مشترک (آخر)
عملکرد تهاجمی
گل زده؛ ۳ گل | رتبه ۲۸ مشترک
امید گل؛ ۴.۰۹ | رتبه ۲۱
امید گل بدون پنالتی؛ ۳.۳۰ | رتبه ۲۶
تفاضل امید گل (استفاده از فرصتها)؛ ۱.۰۹- | رتبه ۴۲
مالکیت توپ؛ ۳۹ درصد | رتبه ۳۹
تعداد شوت؛ ۳۷ | رتبه ۲۱
تعداد شوت در چارچوب؛ ۱۱ | رتبه ۲۶
نرخ گلزنی از شوت؛ ۸.۱ درصد | رتبه ۳۳
کیفیت متوسط هر شوت؛ امید گل ۰.۱۱ | رتبه ۱۶
برخورد به تیر دروازه؛ ۲ مورد | رتبه ۹
آفساید؛ ۹ مورد | رتبه ۳
ضربات سر؛ ۷ مورد | رتبه ۱۴
عملکرد دفاعی
گل خورده؛ ۳ گل | رتبه ۲۷ مشترک
امید گل رقبا؛ ۳.۸۷ | رتبه ۲۲
تفاضل امید گل رقبا (فرصتهای سوخته)؛ ۰.۸۷- | رتبه ۸
شوت متحملشده؛ ۵۲ | رتبه ۷
شوت در چارچوب متحملشده؛ ۱۸ | رتبه ۷
کیفیت شوت رقبا؛ میانگین امید گل ۰.۰۷ | رتبه ۸
نرخ شوتهای حریف در محوطه؛ ۷۳.۰۸ درصد | رتبه ۸
اشتباهات منجر به شوت حریف؛ ۴ | رتبه ۱۴
گلهای خورده از داخل محوطه؛ ۱۰۰ درصد | رتبه ۱
تعداد شوتهای حریف از شروع مجدد؛ ۱۵ | رتبه ۹
تعداد تکل؛ ۵۸ | رتبه ۱۰
تعداد قطع توپ؛ ۳۱ | رتبه ۱۳
بازپسگیری توپ؛ ۱۳۹ | رتبه ۱۷
بلوکه کردن شوت؛ ۱۳ | رتبه ۹ مشترک
دفع توپ؛ ۱۱۰ | رتبه ۵
موفقیت در نبردهای زمینی؛ ۴۸.۲ درصد | رتبه ۳۴
موفقیت در نبردهای هوایی؛ ۵۶.۶ درصد | رتبه ۹
لمس توپ رقبا در محوطه جریمه؛ ۹۱ | رتبه ۹
آفساید رقبا؛ ۷ | رتبه ۳۲
پرس و فشار
تعداد صحنههای پرس؛ ۲۷ | رتبه ۳۱
پاس به ازای هر کنش دفاعی رقیب؛ ۱۶.۱ | رتبه ۳۵
توپگیری در یکسوم دفاعی حریف؛ ۱۷ | رتبه ۲۶
فاصله از دروازه خودی هنگام شروع حمله؛ ۳۹.۶ | رتبه ۳۶
پاسکاری
تعداد پاس؛ ۱۰۴۶ | رتبه ۳۹
تعداد پاس سالم؛ ۷۹۳ | رتبه ۴۱
درصد موفقیت پاس؛ ۷۵.۸ درصد | رتبه ۴۶
پاس در یکسوم دفاعی حریف؛ ۲۷۳ | رتبه ۳۳
پاس موفق در یکسوم دفاعی حریف؛ ۱۴۸ | رتبه ۳۹
موفقیت پاس در یکسوم دفاعی حریف؛ ۵۴ درصد | رتبه ۴۷
درصد پاسهای مستقیم و رو به جلو؛ ۳۹.۴ | رتبه ۴
تعداد ارسالها؛ ۲۸ | رتبه ۲۸
تعداد ارسال موفق؛ ۶ | رتبه ۲۷
پاس در عمق؛ ۶ | رتبه ۱۸
انضباط
خطای رقیب؛ ۲۳ | رتبه ۳۳
خطا؛ ۳۳ | رتبه ۲۴
کارت زرد؛ ۶ | رتبه ۵ مشترک
کارت زرد رقبا؛ ۴ | رتبه ۱۶ مشترک
